Foto © Elbert Besaris

Japanse hofdame wakker gekust / Filter Vertaalprijs 2019 gaat naar Jos Vos

25 april 2019

De Filter Vertaalprijs 2019 is toegekend aan Jos Vos voor zijn vertaling van Het hoofdkussenboek van Sei Shōnagon (Athenaeum – Polak & Van Gennep, 2018). Dat is zojuist bekendgemaakt tijdens een feestelijke bijeenkomst op Wereldboekendag in Houtzaagmolen De Ster in Utrecht. De prijs van € 10.000 wordt ter beschikking gesteld door een aantal uitgeverijen en begunstigers. De organisatie van de uitreiking was in handen van Stichting Filter in samenwerking met Het Literatuurhuis.

De jury over de vertaling van Jos Vos

 De jury van de Filter Vertaalprijs koos voor de vertaling van Jos Vos omdat deze zorgt voor een unieke leeservaring, een feest van taal en levenskunst, een vertaalprestatie van groot formaat. ‘Weten we wel zo zeker dat dit boek vóór deze vertaling al bestond,’ vraagt de jury van de Filter Vertaalprijs 2019 zich af, immers: ‘Geen enkele tekst is in steen gebeiteld, maar door zowel de grote afstand in tijd en ruimte als de volstrekt losse vorm heeft dit Hoofdkussenboekvan een tiende-eeuwse Japanse hofdame de vertaler gedwongen tot een ongekende vrijheid.’

De jury bestond dit jaar uit Anne Lopes Michielsen, Yolanda Rodríguez Pérez, Eva Wissenburg, Martin de Haan (winnaar van de prijs in 2018) en Ton Naaijkens (secretaris).

Over Het hoofdkussenboek

Het hoofdkussenboek werd in de tiende eeuw geschreven door een levenslustige en bijdehante vrouw aan het hof van keizerin Teishi in de toenmalige hoofdstad, het huidige Kyoto. Het verhaal werd vooral overgeleverd via vertalingen in het Engels en is nu – na al die eeuwen – voor het eerst rechtstreeks uit het Japans in het Nederlands vertaald. Het is een canoniek, verrassend modern werk met veel aandacht voor het alledaagse maar elegante hofleven, de kleding die de hovelingen dragen en de avontuurtjes die zij beleven. Deze ongekuiste versie is gebaseerd op de meest gezaghebbende Japanse editie en bevat niet eerder vertaalde fragmenten. Jos Vos voegde er een korte, prikkelende inleiding aan toe.

De andere nominaties

De jury nomineerde naast Jos Vos en zijn Hoofdkussenboek ook:

  • Wil Boesten voor De zwarte heer Bazetub van Albert Vigoleis Thelen (Cossee)
  • Harrie Lemmens met Voor wie in het donker op mij wacht van Antonio Lobo Antunes (Ambo | Anthos)
  • George Pape voor Galicische wetten van Philippe Sands (Uitgeverij Unieboek | Het Spectrum)
  • Trijne Vermunt voor Oogzenuw van María Gainza (Podium) en
  • Jacques Westerhoven voor Menselijke voorwaarden van Junpei Gomikawa (Van Oorschot).

Prijzengeld Filter Vertaalprijs

Het prijzengeld van de Filter Vertaalprijs, een bedrag van € 10.000, werd dit jaar ter beschikking gesteld door de gerenommeerde uitgeverijen Ambo|Anthos, Atlas Contact, Cossee, De Bezige Bij, Lebowski, Podium, Singel Uitgeverijen, Vantilt, Van Oorschot en Wereldbibliotheek. Zij willen samen met enkele anonieme begunstigers op deze manier bijdragen aan een grotere maatschappelijke waardering voor uitzonderlijke vertaalprestaties. Deze worden sinds 2007  jaarlijks door Stichting Filter onder de aandacht gebracht.